Dr inż. Piotr Pasiowiec, prezes zarządu Polskiego Towarzystwa Przeróbki Kopalin PTPK oraz wiceprezes zarządu i dyrektorem handlowym producenta sit PROGRESS SCREENS®, w rozmowie z redakcją czasopisma „Kruszywa” odpowiada na pytania dot. innowacji, inspiracji technologicznych, rozwiązań, które są już z powodzeniem stosowane w zakładach, oraz idei przyświecających PTPK.
Czy branża surowców mineralnych rzeczywiście potrzebuje innowacji?
Branża surowców mineralnych i energetycznych ma strategiczne znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego oraz dalszego rozwoju naszej gospodarki, budownictwa i infrastruktury. Patrząc na obecną sytuację, z jednej strony mamy nieustannie rosnące wymagania w zakresie parametrów produktów końcowych. Z drugiej bardzo zmienną sytuację w zakresie łańcuchów dostaw. Jeżeli nałożymy na rosnące koszty produkcji, a w tym koszty pracy i energii, to widzimy gołym okiem, że branża i zakłady potrzebują wyższej wydajności, a więc innowacji produktowych i technologicznych jak nigdy wcześniej.
Brzmi to przekonująco, ale gdzie szukać źródeł tych innowacji?
We współpracy. W integracji nauki i biznesu. W spotkaniach ekspertów ze środowisk akademickich i praktyków z firm działających w branży. W tworzeniu przestrzeni do bieżącej wymiany doświadczeń. Mamy przecież w Polsce wieloletnie tradycje
i znakomitych specjalistów w zakresie wydobycia i przeróbki kopalin.
Ma Pan na myśli organizacje takie jak Polskie Towarzystwo Przeróbki Kopalin?
Bez wątpienia. W naszych szeregach skupiamy przedstawicieli zakładów wzbogacania (PGG, LW Bogdanka, JSW, Tauron Wydobycie, PG Silesia, KGHM, ZGH Bolesław), firm związanych z technologiami przeróbki surowców (Progress, Carboautomatyka,
Kofama, Weir Minerals, HTS, Ecolab, Wilpo, EMM Industry, Carbo Eco, Geomar), uczelni (AGH, Politechnika Śląska, Politechnika Wrocławska, Politechnika Gdańska, Politechnika Łódzka) i Instytutów Naukowo-Badawczych (GIG, PAN, KOMAG, EMAG, KGHM Cuprum, Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego, Instytut Metali Nieżelaznych). Są to wysokiej klasy specjaliści zajmujący się zagadnieniami przeróbki węgla, rud metali, surowców skalnych, surowców chemicznych i innych surowców mineralnych, wtórnych i odpadowych.
W jaki sposób PTPK przyczynia się zatem do rozwoju branży?
Działamy od 1999 r., a inicjatorem był prof. Wiesław Blaschke. Naszym celem jest inspirowanie przedsięwzięć mających na celu uszlachetnianie kopalin, rozwijanie technologii i techniki oraz ochronę środowiska przyrodniczego. Ważnym zadaniem jest
także rozpowszechnianie doświadczeń i osiągnięć w dziedzinie przeróbki i wiążących się z nią problemów pozyskania kopalin i użytkowania surowców mineralnych. Organizujemy systemy dokształcania i podnoszenia kwalifikacji kadr technicznych. Obok konferencji i wydarzeń krajowych popularyzujemy i aktywnie uczestniczymy w Międzynarodowych Kongresach Przeróbki Kopalin, Międzynarodowych Kongresach Przeróbki Węgla i Międzynarodowych Kongresach Górniczych, m.in. w: Australii, Indiach, Turcji, Rosji, Stanach Zjednoczonych, Chinach czy Kazachstanie. Delegujemy naszych przedstawicieli do Komitetu Organizacyjnego International Coal Preparation Congress (ICPC) i International Mineral Processing Congress (IMPC). Najważniejsze, że tak szeroka wymiana doświadczeń pozwala nam potrzeć na lokalne wyzwania z szerszej perspektywy. Warto również wspomnieć o stronie internetowej PTPK potopk.com.pl, prowadzonej od początku przez prof. Andrzeja Ślączkę, oraz czasopiśmie branżowym „Inżynieria Mineralna”.
„Inżynieria Mineralna” to oficjalne czasopismo Polskiego Towarzystwa Przeróbki Kopalin?
Tak. Na jego łamach poruszane są tematy dotyczące aktualnych kierunków i najnowszych aplikacji w postaci artykułów naukowych autorów z ponad 40 krajów. Koncertują się one na wszystkich aspektach inżynierii mineralnej, przeróbki kopalin i ochrony środowiska, w tym: metodach analitycznych, zautomatyzowanej mineralogii, aplikacjach komputerowych, rozdrabnianiu, klasyfikacji, porcjowaniu i sortowaniu, flotacji, separacji na granicy faz, separacji magnetycznej, elektrycznej, grawitacyjnej, hydrometalurgii i biohydrometalurgii, biotechnologii w przeróbce kopalin, ekstrakcji rozpuszczalnikowej, ochronie środowiska w przemyśle przeróbczym czy zarządzania procesami przeróbczymi. IM wydawana jest nieprzerwanie od 1999 roku i jest dostępna dla wszystkich na zasadzie open access na stronie inzynieriamineralna.com.pl. Czasopismo jest indeksowane w bazach czasopism Web of Science i Scopus. Jego redaktorem naczelnym jest prof. Barbara Tora.
Czy ta teoria wdrażania nowych rozwiązań przekłada się na praktykę w polskich kopalniach i zakładach?
Wdrażanie nowych rozwiązań produktowych oraz technologicznych wymaga dużej otwartości, a dla osób odpowiedzialnych za wdrożenie istotne jest również ryzyko. Dlatego tak ważne jest tworzenie przestrzeni do spotkań, budowania relacji i swobodnej wymiany doświadczeń. Obok testów i szczegółowych analiz pomaga to w podjęciu kluczowych decyzji w zakresie modernizacji i rozbudowy zakładu oraz wdrożenia innowacyjnych rozwiązań i technologii. Niezmiernie ważne rolę odgrywają konferencje i wydarzenia branżowe, w tym m.in. Świętokrzyskie Spotkania Przeróbki Kopalin organizowane przez PROGRESS SCREENS® we współpracy z EMM Industry. Rezultatem takich spotkań bardzo często są nowe projekty inwestycyjne. W tym roku przypada XIII edycja spotkań, na którą serdecznie zapraszam.
Zawodowo związany jest Pan z wiodącym producentem sit przemysłowych Progress ECO. Jak z tej perspektywy ocenia Pan potrzebę innowacji?
Innowacyjność jest trwale wpisana w nasze DNA, co odzwierciedla nazwa naszej marki. Działalność badawczo-rozwojowa zajmuje w naszej organizacji szczególne miejsce. Zespół ekspertów i specjalistów, współpraca z uczelniami i instytutami naukowymi, laboratorium mechaniczno-wytrzymałościowe, ale przede wszystkim 35 lat praktyki i doświadczenia pozwala skutecznie odpowiadać na potrzeby współczesnej przeróbki. Z jednej strony dostarczamy sprawdzone rozwiązania, ale innowacyjne dla poszczególnych zakładów. Z drugiej strony projektujemy i wdrażamy zupełnie nowe rozwiązania w zakresie technologii produkcji, konstrukcji, materiałów i systemów mocowań sit przemysłowych. Jako jedyni produkujemy sita we wszystkich dostępnych technologiach, od sit szczelinowych, zgrzewanych, poprzez plecione, tkane, harfowe, strunowe, sita gumowe i poliuretanowe po sita hybrydowe i akcesoria montażowe. Obecnie kończymy kolejny projekt badawczy w ramach NCBR o wartości 15 mln zł, z rozwiązań którego zakłady będą mogły skorzystać już w przyszłym roku.
Może Pan podać konkretne przykłady takich innowacji?
Doskonałym przykładem są sita szczelinowe Pro-SLOT® zgrzewane na płasko, które znalazły szerokie zastosowanie: od wzbogacania węgla i uranu, poprzez procesy wydobywcze i przetwórcze ropy naftowej i gazu ziemnego (w tym gazu z łupków), przemysł spożywczy, cukrowniczy, browarniczy, papierniczy, ochrona środowiska, chemiczny, aż po elementystosowane w budownictwie i architekturze. Kolejnym krokiem było udoskonalenie systemu montażu w postaci ram poliuretanowych w systemie klinowym Pro-CLIN®, który znacznie przyspiesza wymianę zarówno pojedynczego sita, jak i całego pokładu. Ważną zaletą systemu jest niższa masa pokładu sit, co w znacznym stopniu zmniejsza jego oddziaływanie na konstrukcje przesiewacza. Kolejnymi przykładami są: opatentowanie specjalnej stali mikroskopowej o zwiększonej wytrzymałości i odporności na zużycie ścierne, opatentowanie powłoki ochronnych w formie twardego chromu, węglika wolframu lub węgloazotowania. Kolejnym jest zastosowanie pieca plazmowego do obróbki cieplnej profili roboczych sit. Można jeszcze wspomnieć o unikatowej technologii elektrooporowego zgrzewania sit z drutów profilowych o minimalnej wartości szczeliny 30 mikronów. Lista jest długa. Realizując strategię rozwoju powołujemy w tym roku nową markę PROGRESS TECHNOLOGY do współpracy z branżą surowców mineralnych.
Jakie są wymierne rezultaty po stronie odbiorców tych innowacji?
Optymalny dobór parametrów i precyzja wykonania decydują o jakości produktu końcowego. Wytrzymałość redukuje kosztowne awarie. Systemy montażu skracają czas przestojów produkcyjnych, a wydłużona żywotność ich częstotliwość. W efekcie pomagamy obniżać koszty eksploatacji i poprawiać wydajność zakładów przeróbczych i wzbogacających. Krótko mówiąc, jakie sita, taki proces.
Na koniec, jak Pan zachęci do wstępowania w szereg PTTK?
Jak powiedział Henry Ford − zebranie się razem to początek, trzymanie się razem to postęp, praca razem to sukces. Współpraca jest sprawdzoną receptą na trudne czasy, pozwala pokonywać pojawiające się wyzwania. Działając wspólnie, wnosimy wkład w rozwój samej branży. Serdecznie zapraszam do wstąpienia w szeregi Polskiego Towarzystwa Przeróbki Kopalin.
